Ko ngā momo rongoā Māori, pērā i te hauora whānau me ngā rongoā tuku iho, he wāhanga nui kei roto i te oranga tonutanga o te hapori Aotearoa. Ko tēnei ahurei o te mātauranga Māori e tuku ana i ngā rongoā whai kiko i roto i te āhua o te taha tinana, hinengaro, wairua hoki. Heoi, me pēhea te whakakotahi i ngā tikanga tawhito me ngā paerewa hou o te ao rongoā kia kaua e ngaro te oranga o te tangata? I te ao o te rongoā ā-iwi me ngā pūkenga ki te whakarite i ngā ratonga hauora tika, kei te rapu āwhina ngā rangahau me ngā ratonga mō te kounga me te tika o ngā rongoā Māori.
Ngā Pānga o Te Rongoā Māori ki te Ora Whānau
Ko te rongoā Māori tērā pea he mātāpono, he whakaaro ora hoki mō te tinana, te hinengaro me te wairua. E ai ki ngā rangahau e pa ana, he nui te painga o te whakamahi i ngā rongoā Māori mō te whakakaha i te oranga whānau, pērā i te whakaora hinengaro, te whakawhānui i te rangatiratanga whai hua, me te whakatau huringa haora me ngā āhuatanga o te ao pāpori. Ehara i te mea he purely tuku iho anake, engari he wāhanga nui anō hoki mō te kohi tatauranga, tātari me te aromātai mō te kounga o ngā ratonga rongoā Māori.
Hāngai ki te Whakahaere me te Tika
Pērā i ngā ratonga hauora katoa, he mea nui kia pūkaha te kaitiaki, ngā rangahau me te tūrongo ki ngā paerewa o te ao. Ko te aha te pai o fontan? peihana ki te kimi tūmau mō ngā rongoā Māori, ngā tikanga me ngā rongoā whaihua. I te mātai i ngā paearu, ko te kounga o ngā ratonga, te tika o ngā rongoā, me te pākiki pērā i ngā tiwhikete, ngā rauemi pūkaha, me ngā tohutohu māmā. Ko ngā paerewa o te ao, pērā i te WHO Traditional Medicine Strategy, me pānga ki ngā whakahaere Māori, hei whakakaha i te tūponotanga o te oranga.,
Rāwaho Tēnei Koa me ngā Tikanga Māori
| Ngā Tikanga Nui | Tūtohu, Meiā me Ngā Uara | Ngā Hua mo te Ora Whānau |
|---|---|---|
| Whakaritea i te Pūkenga ā-Rohe | Ngā kaipūkaha Māori i ngā ratonga rongoā me ngā mahi tohutohu | Ngā whaturday, te tika me te haumaru o ngā rongoā |
| Tiaki me te Whakamahi i ngā Rongoā | Pūkenga rangahau kia whakarite i ngā tikanga whakatauhia | Pākiki, pono hoki o ngā rongoā Māori |
| Wāhi Whai Hua | Tokona ngā taputapu, mōhiotanga mō te whakamahi tika | Whakawhānui i te pāhewa me te whakamanatanga o ngā rongoā Māori |
He Rārangi Tūāpapa mō te Tika me te Kounga
Ko te kounga o ngā ratonga rongoā Māori ehara i te mea mō te tūranga anake, engari he mea nui hoki mō te oranga whānau hoki. Mēnā ka whakamahi wāhanga pērā i te aha te pai o fontan?, ka taea te kimi i ngā pou ako whaihua mō te whakahaere, te tautoko me te rangahau i ngā rongoā Māori. Ko te titiro ki ngā paerewa matatini, ngā rauemi haumaru me ngā mōhiotanga whai pānga katoa e tautoko ana i te tika me te kounga.
Ngā Mātāpono o te Tika me te Tūturu
„Ko te tino kaupapa o ngā ratonga hauora Māori he whakaū i te oranga pai mō ngā whānau katoa, i runga i ngā tikanga tuku iho me ngā paerewa pūkenga e ūhia ana i te ao hou.” – Ngā Rangahau o te Hauora Māori
Whakamutunga: Te Wāhanga Nui o ngā Tikanga me ngā Rongoā
Ko te whai wāhi atu ki ngā paerewa o te ao, pērā i te aha te pai o fontan?, he whakamana i ngā rangahau, ngā momo whakamātautau me te whakaū i te kounga o ngā ratonga. Tā reira, ka taea te whakarite i ngā pūnaha mō te tautoko i te oranga whānau i ngā pae kei mua i te aroaro. Mā te mārama, te rangahau hoki, ka taea e tātou te whakataukī i ngā tohutohu tuku iho me te kounga o te ao hou, hei painga mō ngā whakapapa o muri nei.
